Wetsvoorstel: betere bescherming erfgenamen

Minister van Veiligheid en Justitie Van der Steur komt erfgenamen tegemoet die te maken krijgen met een onverwachte schuld uit een erfenis, waarvoor zij met eigen geld aansprakelijk worden gesteld. Door een wijziging van het huidige erfrecht kan een erfgenaam zijn privévermogen straks beter beschermen tegen een onverwachte schuld van de erflater. Het voorgaande blijkt uit een wetsvoorstel dat reeds naar de Tweede Kamer is gezonden.

In het huidige erfrecht kan een erfgenaam een nalatenschap aanvaarden of verwerpen. De aanvaarding kan op twee manieren: zuiver of beneficiair.
Zuivere aanvaarding houdt in dat een erfgenaam de nalatenschap zonder voorbehoud accepteert. Na zuivere aanvaarding kan de erfgenaam vrij beschikken over alle nalatenschapsgoederen, maar staat hij met zijn privévermogen ook in voor schulden van de nalatenschap.

Door beneficiair te aanvaarden kan de erfgenaam voorkomen dat hij met zijn privévermogen aansprakelijk wordt voor schulden van de erflater. Hij verkrijgt namelijk alleen de goederen van de erfenis die zijn overgebleven na aftrek van de schulden. Je hoeft dus als erfgenaam nooit meer te betalen dan het vermogen dat jou is nagelaten.

Het blijkt dat erfgenamen in de praktijk veelal een nalatenschap zuiver aanvaarden zonder dat zij zich daarvan bewust zijn. Dit kan onder andere door het meenemen van spullen of het erkennen van een schuld van de erflater. Omdat een eenmaal gemaakte keuze voor zuivere aanvaarding onherroepelijk is, kan een erfgenaam hierdoor in de financiële problemen komen. Met onderhavig wetsvoorstel wil de minister de regeling voor zuivere aanvaarding door een bepaalde gedraging verduidelijken. Zo is volgens het wetsvoorstel pas sprake van zuivere aanvaarding als een erfgenaam goederen van de nalatenschap verkoopt of op andere wijze onttrekt aan eventuele schuldeisers.

Verder komt de minister met een uitzonderingsclausule voor gevallen waarin de erfgenaam na zuivere aanvaarding wordt geconfronteerd met een onverwachte schuld. Hierbij valt te denken aan de situatie dat pas na het overlijden van de erflater duidelijk wordt dat hij tijdens zijn leven een onrechtmatige daad heeft gepleegd en schadeplichtig is. Om te voorkomen dat een erfgenaam met privévermogen moet instaan voor een dergelijke schuld wordt een clausule voorgesteld op grond waarvan de erfgenaam de kantonrechter kan verzoeken om bescherming van zijn privévermogen.